zondag 5 mei 2019

Katharina

In de serie Avonddoekjes is een prachtig nieuw exemplaar verschenen! Ans Baart boog zich op ons verzoek over een origineel doekje; probeerde de wirwar van stokjes, vasten en lossen te ontwarren en maakte er een patroon van. Het is het fijnst gehaakte doekje wat we tot nu toe hebben: Katharina!




Avonddoekje Katharina meet 98 cm op het breedste punt en 47 cm op het diepste punt. Het is gehaakt met een heel fijne katoen en haaknaald 1mm.

Avonddoekjes met ditzelfde bloem- (of diamant) motief komen we tijdens ons onderzoek diverse malen tegen. Het middendeel zal in een bepaalde periode érg populair zijn geweest, want alleen de randen verschillen. Onze moeders en voormoeders in dracht waren nét zo modebewust als vrouwen tegenwoordig: als er bepaalde motieven, garens of stoffen in de mode waren deden ze daar graag aan mee!


Het exemplaar waar we het patroon van gemaakt hebben is afkomstig van een boerderij uit de buurt van Zoutelande (jawel, van het populaire nummer van Bløf). De boerin op die boerderij heette Katharina - al werd zij ongetwijfeld Koatje genoemd - en natuurlijk gaven we het patroon dan ook háár naam!

Van het patroon van het avonddoekje hebben we een pakketje gemaakt, wat te koop is in de webshop van Blij dat ik Brei (garen plus gratis patroon). Uiteraard is het garen ook los te koop in de winkel van Jeanet in Arnemuiden.
Wil je alleen het losse patroon kopen? Dat kan in de webshop van stichting Zeeuwse Visserstruien.

Het leuke van patroon Katharina is dat je met precies hetzelfde patroon en 3 strengen (handgeverfde) sokkenwol en haaknaald 3.5mm een prachtige omslagdoek kan haken! De afmeting worden dan 210 bij 85 cm. Is het geen plaatje?




Om te laten zien dat dit soort omslagdoeken ook echt super leuk gevonden wordt door jonge meiden laat Sieske de omslagdoek zien op het Abdijplein in Middelburg.

 








Van de grote variant hebben we geen pakketten samengesteld; eenvoudigweg omdat er teveel kleuren en kleurencombinaties mogelijk zijn. De winkel van Jeanet ligt vól met de meest prachtige en kleurrijke handgeverfde sokkenwolletjes, en om de meest mooie kleurencombinatie te maken kun je echt het beste langskomen! Maar ook verloopgaren, of garen zonder wol is mogelijk voor dit geweldige patroon! Bij aankoop van het garen naar keuze krijg je het patroon er gratis bij - zoals altijd ;)

Stefanie zal op 1 juni op het Brei- en Haakfestival in Arnemuiden aanwezig zijn om dit schitterende avonddoekje en omslagdoek te laten zien. Natuurlijk neemt zij ook alle andere patronen en doeken plus de diverse versies van Het Beddengoed mee!

zondag 28 april 2019

Zeeuwse jeugd versus handwerk en streekdracht


Tussen alle bedrijven door zijn wij, Anja en Stefanie, inmiddels vier keer naar het Goese Lyceum afgereisd om mee te helpen met de lessen ‘Zeeuws handwerk versus de Zeeuwse jeugd’.
Op 17 april hebben de trotse leerlingen van klas 1Ba hun werkstukken gepresenteerd in het Gasthuis te Goes. Er volgen nog twee exposities: in de Zeeuwse Bibliotheek in Middelburg en het Stadskantoor in Goes.


Het begon allemaal met een mailtje van Eva Martens, docent Beeldende Vorming van het Goese Lyceum. Zij informeerde of wij als stichting Zeeuwse Visserstruien wellicht belangstelling hadden om mee te participeren in een project waarbij leerlingen uit de brugklas kennis zouden gaan maken met handwerk en streekdracht. Anja ging met Eva rond de tafel en samen ontwikkelden ze een serie van vier lessen waarbij de leerlingen kennis zouden maken met Zeeuwse streekdracht en handwerk. Het project werd aangemeld bij het LOF (Leraren Ontwikkel Fonds), die voor ondersteuning zorgde.

We lieten hier op ons blog al eerder foto´s zien van de eerste les, waarin Stefanie een introductie gaf over mode en kleding, over identiteit en over hoe dat vroeger was toen de mensen nog in de lokale streekdrachten gehuld gingen.

Tijdens de daarop volgende lessen lieten we onder andere zien dat avonddoekjes gehaakt en gebreid werden… en wat is dan het verschil? We lieten zien dat beukjes op Walcheren vroeger geborduurd werden, en in Axel heel uitbundig versierd met kraaltjes. We vertelden over het verplichte sokken breien, en wol winden van streng tot bolletje. De leerlingen mochten voelen, kijken en uitproberen. 


Vervolgens moesten ze met hun handen aan de slag. Dat viel in het begin niet voor iedereen mee! Er werd hard geoefend en uitgeprobeerd. Gelukkig was er steeds de geduldige hulp van de ervaren handwerkster Ria, die als vrijwilligster kwam helpen.



Geweldig leuk om te zien dat de klas steeds gemotiveerder en enthousiaster werd in het leren haken, kruissteekjes borduren en naaien!


Op stoffen tegels van schortenbont  -geleverd door Jeanet van Blij dat ik Brei- creëerden de kinderen vervolgens op creatieve wijze een modern stoffen schilderijtje met hun geborduurde en gehaakte stukjes handwerk erop.


En.. 17 april was het zo ver: op die ochtend mochten de leerlingen hun werkstukken presenteren aan de ouderen van Het Gasthuis in Goes. Er vonden heel leuke gesprekjes plaats tussen jong en oud, waarbij de Zeeuwse tegels met handwerk en streekdracht zeer gewaardeerd werden!


Het zit er weer op, en.. om eerlijk te zijn, vinden we het jammer dat de lessencyclus afgelopen is. Het was het écht ontzettend leuk om te hieraan een bijdrage te kunnen leveren! We hebben ervan genoten om jonge leerlingen enthousiast te krijgen voor streekdracht en handwerk, twee onderwerpen die zo vaak door de jeugd als ‘suffig en tuttig’ gezien worden!


In de Bevelandse internetbode verscheen afgelopen week een artikel over dit project, het is HIER na te lezen.


Ook is er een filmpje gemaakt voor het  Leraren Ontwikkel Fonds (LOF). Dit filmpje zal eind mei beschikbaar zijn. 




maandag 8 april 2019

Verhuizing en een nieuwtje


Het was even wat stil hier, op ons blog. De digitale verhuizing die achter de schermen plaats vond kostte de nodige tijd. Met behulp van webmaster Simon is alles uiteindelijk goed verlopen, en konden we website en webshop gelukkig snel weer ‘uitpakken’ en ‘openen’!


Neem voorál weer eens een kijkje in onze webshop, waarin we regelmatig nieuwe patronen plaatsen. Zo staan er natuurlijk de patronen in van de avonddoekjes Martina, Pieternella en Wanne.


En die van hun ‘grote zussen’, de moderne omslagdoeken die we hiervan gemaakt hebben.

dinsdag 26 maart 2019

Verhuisbericht




Bij onze huidige gastheer lopen we helaas tegen de grenzen van de mogelijkheden aan.

Daarom gaan we verhuizen, de digitale dozen zijn bijna ingepakt. Gelukkig hebben we goede hulp van onze steun en toeverlaat Simon.

Waarschijnlijk zullen jullie er niet veel van merken, maar.....

DOWNLOAD EVENTUEEL UITERLIJK VRIJDAG 29 MAART DE BESTANDEN DIE JULLIE DE KOMENDE WEEK ZOUDEN WILLEN GEBRUIKEN.

In de periode van 30 maart tot 8 april zijn we één of meerdere keren tijdelijk niet bereikbaar (de website, de webshop en alle accounts). Dit duurt steeds zo kort als mogelijk en zo lang als nodig is.

Foto: Vogel Verhuizingen



vrijdag 1 maart 2019

Pieternella: over namen & vernoemen


Generaties lang was het traditie om kinderen te vernoemen naar hun grootouders en overige familieleden, zoals ooms en tantes. Niet alleen in Zeeland vinden we dit terug, ook in de overige delen van Nederland golden er op dat gebied vaste ‘regels’. Het was heel simpel: je noemde je baby volgens een vaste volgorde naar beider ouders en naaste familieleden. Dit systeem had wel een voordeel; er hoefde ieder geval niet eindeloos gedubd te worden over een favoriete jongens- of meisjesnaam.

Tijdens onze zoektocht naar verhalen over de vrouwen, waarvan we breiwerk in Het Beddengoed hebben opgenomen, komen we het fenomeen van ‘vernoemen’ bijna altijd tegen. Om beter inzicht te krijgen in de levensverhalen proberen we altijd een stukje van de stamboom uit te pluizen. Dit doen we via de website Zeeuwen Gezocht. Het zal jullie niet verbazen dat er binnen families steeds min of meer dezelfde namen rouleren. De regels van het vernoemen maakte het leven indertijd misschien wel simpeler, maar van enige verrassingen is zelden sprake. Als je bovendien bedenkt dat de meeste mensen met dorpsgenoten trouwden kun je al snel de conclusie trekken dat er een in één dorp heel veel dezelfde voor- en achternamen voorkwamen.

Foto familie de Korte uit Meliskerke en Nieuwe Pekela: 
vader Kees, moeder Adriana en hun negen dochters.

Het vernoemen verliep in grote delen van Zeeland volgens een vast patroon (uitzonderingen natuurlijk daargelaten):

De 1e zoon kreeg de voornaam van de grootvader van vaders kant, gevolgd door de voornaam van de grootvader van moeders kant.
De 2e zoon kreeg de voornaam van de grootvader van moeders kant, gevolgd door de voornaam van de grootvader van vaders kant.
De 1e dochter kreeg de voornaam van de grootmoeder van moeders kant, gevolgd door de voornaam van de grootmoeder van vaders kant.
De 2e dochter kreeg de voornaam van de grootmoeder van vaders kant, gevolgd door de voornaam van de grootmoeder van moeders kant.

De daarop volgende kinderen werden volgens hetzelfde systeem vernoemd naar de broers en zusters van beide ouders. Dit uiteráárd afhankelijk van de hoeveelheid zonen en dochters binnen een gezin.


Er was één uitzondering: de namen van overleden kinderen, of boers of zussen van de ouders kregen voorrang. Als er een kindje was overleden (en daar kregen de meeste gezinnen indertijd mee te maken) dan kreeg het eerstvolgende kind van hetzelfde geslacht dezelfde namen als het kindje dat was overleden. Iets, dat wij ons nu heel moeilijk kunnen voorstellen, maar het was lang een ongeschreven wet.


Doordat er volgens vaste regel vernoemd werd liepen er binnen dorpen veel mensen met dezelfde namen rond. Dit maakte het dorpsleven er niet altijd eenvoudiger op, en onze zoektochten vandaag de dag ook niet. Als er bijvoorbeeld vier vrouwen waren met de de naam Elisabeth Provoost (allemaal vernoemd naar dezelfde grootmoeder, en allemaal voor het gemak Bette Provoost genoemd, want niemand gebruikte zijn gehele voornaam) dan ontstonden er in het dagelijks leven al snel bijnamen. 


Bijnamen worden niet of nauwelijks uitgesproken in het bijzijn van degene over wie het gaat. Dat is vaak niet voor niets, want bijnamen belichten vaak de wat minder flatteuze kanten van iemand. Wat ook gebeurde is dat mensen werden genoemd naar hun respectievelijke moeder, grootmoeder of overgrootmoeder. Je was dan bijvoorbeeld: Bette van Joane van Koosje Klitte. Of Piet van Keesje van Boordje Fret. En.. bijnamen vind je natuurlijk ook niet terug in officiële akten, wat ons speurwerk er ook niet altijd makkelijk op maakt.

Jongensnamen
Meisjesnamen
1. Jan
1. Johanna
2. Cornelis
2. Emma
3. Sem
3. Anna
4. Lucas
4. Eva
5. Finn
5. Sophie
6. Johannes
6. Fenna
7. Levi
7. Maria
8. Milan
8. Adriana
9. Marinus
9. Liv
10. Noah
10. Evi

Kijken we naar de namen top 10 in Zeeland van vorig jaar dan zien we dat van alle traditionele Zeeuwse meisjesnamen Johanna, Anna, Maria en Adriana nog steeds terug te vinden zijn. Bij de jongens wordt er ook nog steeds vernoemd: ook Jan, Cornelis, Johannes en Marinus staan in de top 10 van Zeeland.


Zoals jullie misschien weten komen Anja, Jeanet en Stefanie alle drie van het eiland Walcheren. Het breiwerk wat we in ons bezit hebben, krijgen en mogen lenen, komt dan ook bijna altijd van vrouwen uit onze directe omgeving. En dan zorgen die veelvuldig en vaak voorkomende voornamen best wel eens voor een vrolijke noot!

Een van de eerste avonddoekjes die Anja uitpluist en namaakt noemt ze Pieternella. Naar zowel de grootmoeder van Jeanet als de oma van Stefanie. In 2018 lijkt de naam Pieternella langzaam uit te sterven. Bij veel oude meisjesnamen kun je met een beetje fantasie nog wel een aardige moderne variant bedenken, maar bij Pieternella wordt dat wat lastig. Vroeger werden bijna alle Pieternella’s in het dagelijks leven ‘Pietje’ genoemd. Met die naam voor een meisje hoef je vandaag de dag écht niet meer aan te komen!

Avonddoekje PIETERNELLA

Als wij op een dag een leuk avonddoekje in onze handen krijgen informeren we naar de voornaam van de desbetreffende draagster: Pieternella. Oké, dat is niet handig, want die hebben we al. We besluiten daarom om de tweede voornaam te gebruiken voor het patroon. Maar, er komt nog meer breiwerk op ons pad. En jullie raden het vast al: ook dít breiwerk is van verschillende Pieternella’s geweest. Als er nú nieuw breiwerk op ons pad komt gaan we al bij voorbaat lachen: géén Pieternella.. alsjeblieft!!

Vandaag presenteren we onze 'nieuwste' Pieternella: Omslagdoek Pieternella


Omslagdoek Pieternella is een vergrootte variant van Avonddoekje Pieternella.


Het was best een uitdaging om het kleine avonddoekje om te toveren tot een schitterende royale omslagdoek, maar met hulp van Riet Andreas en Ans Baart is het weer gelukt!


Omslagdoek Pieternella is gebreid van mooi zacht garen van Lang Yarn op naalden 5.5. Deze Pieternella is een heerlijke lichte omslagdoek die uitermate geschikt is voor de deze tijd van het jaar!

Koop je de wol bij Jeanet in Arnemuiden? Dan krijg je het patroon van Omslagdoek Pieternella of Avonddoekje Pieternella er gratis bij.

Wil je alleen de losse patronen aanschaffen? Dat kan HIER VOOR DE OMSLAGDOEK en HIER VOOR HET AVONDDOEKJE!

woensdag 27 februari 2019

Sport

Een hele andere tak van sport...daar houden wij ons ineens mee bezig. Vandaag waren wij namelijk te gast bij het Goese Lyceum (in Goes, dus).

Enkele weken geleden werden wij benaderd door Eva Martens. Eva is docent beeldende vorming aan dat Goese Lyceum. Eva heeft een goed idee: Zeeuws handwerk erfgoed versus de Zeeuwse jeugd. Daarmee sleepte zij een subsidie binnen van het Leraren Ontwikkel Fonds en daarom worden wij benaderd...of we belangstelling hebben om deel uit te maken van dit project.


En zo staan we dan ineens voor de klas, dát hebben we met onze tak van sport nog niet gedaan.
Wat is het leuk en wat is het een enthousiaste klas.
Stefanie heeft een presentatie gemaakt over mode; wie ben jij, wat zegt wat je aanhebt over jou, hoe denk je over mensen die iets anders dragen én hoe was dat vroeger. Het was vroeger helemaal niet anders dan tegenwoordig, dat kunnen we jullie wel verklappen.


Daarna bekijken we geborduurde beuken, gehaakte avonddoekjes en moderne gehaakte en gebreide varianten. Wat kun je daarmee, wat wil je ermee en zou je dat nu ook nog aantrekken?
Nou... in een aangepaste vorm willen ze het best wel aan. (En in een niet aangepaste vorm ook, om te proberen.) Helaas kan en mag je niet alles zo maar laten zien op het wereldwijde web... daarom hebben we een patroontje van een 19e eeuws speldenkussen uit Scherpenisse gebruikt.


Maar hoe doe je dat nu, borduren? Iedereen gaat snel zelf aan de slag.


De tijd vliegt, er wordt gezwoegd en geploeterd op de eerste kruissteken en iedereen krijgt de slag te pakken.


Volgende keer introduceren we het haken. En wat gaan we doen met die leuke 'tegels' die Jeanet speciaal voor deze klas maakte? (Op de foto hierboven heeft Eva er één vast.) Daarover later meer (cliffhanger ;-)

maandag 25 februari 2019

Het allerlaatste deel van het BOMbonnement is uit!

Wat een raar idee, dat het allerlaatste deel van het BOMbonnement al weer uit is! En dat er daarmee een eind komt aan ál die maanden waarop wij alle breisters van nieuwe patroontjes voor Het Beddengoed voorzagen.. We zullen het missen!

In dit laatste deel gaan we uitgebreid in op de afwerking van de deken. Misschien ben je nog lang niet zo ver, maar voor diegenen die hun vijf banen al af hebben volgt als afsluiting twee manieren waarop je je deken kunt afwerken.

We horen en zien trouwens nog heel veel breisters die nog volop bezig zijn met het enthousiast (en tja, soms iets minder enthousiast ;) ) breien van hun blokken. Soms wordt er geworsteld, dat is absoluut waar, want zeker niet alle patroontjes zijn even gemakkelijk. Dat maakt het breien van deze deken ook zo leuk: om jezelf nét iets verder uit te dagen dan dat je normaal zou doen. Toch?!

Zoals gezegd: de afwerking. De eerste manier waarop je je deken kunt afwerken is met een smalle gebreide rand. Zo blijft de deken helemaal gebreid. Je vind de uitgebreide beschrijving in dit laatste deel.


De tweede manier die we kozen is om Het Beddengoed een stoffen afwerkrand te geven. Dit deden we al eerder, met de Zeeuwse Deken, die kreeg een prachtige rand van schortenbont.
De stof die we dit keer kozen is niet willekeurig. We kozen namelijk heel bewust voor sits.


Sits een stofsoort is die decennia lang in de Zeeuwse streekdrachten werd gebruikt. Als je kijkt naar het modebeeld vanaf ca 1780 tot 1850 dan zijn sitsen stoffen, meegenomen uit 'de Oost', mateloos populair. Als je ook maar een beetje wilde laten zien dat je het goed had, en wat te besteden had, dan koos je voor sits als stof voor je kleding.


Omdat Het Beddengoed volledig bestaat uit gebreide motieven uit diezelfde Zeeuwse streekdrachten is dit natuurlijk een hartstikke leuke (en schitterende!) keuze!

De komende tijd gaan wij (Anja, Jeanet en Stefanie) volop verder met het zoeken naar, en ontrafelen van het breiwerk - en ja, soms met een uitstapje naar haakwerk - van onze Zeeuwse voormoeders. Én naar hun verhalen natuurlijk! Wil je op de hoogte blijven van onze speurtocht? Volg ons dan hier, op ons blog!!