Pronte Wuuven: Haak in, haak aan, haak af

Je houdt ervan of je haat het: haken. Soms lijkt het net of 'haken' en 'breien' twee verschillende werelden, misschien wel twee verschillende kampen zijn. Wij houden het liever ergens in het midden: we doen het één liever dan het ander en soms draait dat om.

Net zoals we op zoek gingen naar de ontwikkeling van het breien proberen we ook al heel wat jaren de ontwikkeling van het haken te beschrijven. Maar: het fenomeen 'haken' bleef deels ondoorgrondelijk. Recent vonden we wel in verschillende uitgaves over 'nuttige handwerken' - zeg: in de loop van de 19e eeuw - dat 'breiden, naaijen en knoopen' nuttige handwerken zijn, maar dat er aan haken werkelijk geen alinea, zelfs nog geen letter wordt gewijd.
Blijkbaar is haken geen nuttig handwerk, maar toch wordt het door veel mensen fanatiek beoefend. 
De vraagtekens blijven staan.

Omslagdoek Katharina
patroon gratis bij aanschaf van het garen
bij 'Blij dat ik brei'

Toeval bestaat niet!

Ergens in het Gelderse land bedenkt Anke Grevers op een dag dat het leuk zou zijn om een van de oude, gehaakte werkmutsjes die zij in de collectie van de Gelderse Mutsen heeft gezien, na te haken en er een patroon van te maken. Het is een schattig mutsje met een soort bloemenmotief en wat ‘dotjes’ erin verwerkt.

Een paar provincies verder snuffelt Stefanie door een zak met haakmutsen, die ze te leen heeft van Klederdrachtgroep de Arke. Ze bestudeert de mutsjes en kiest er eentje uit die haar wel leuk lijkt om na te haken, én om een patroon van te schrijven. Het mutsje lijkt niet al te moeilijk, het heeft een bloemenmotiefje en dotjes.

Weer een poos later ontvangt Stefanie per post een patroon van Jenny Roozendaal van een Zeeuws-Vlaams werkmutsje. Jenny stuurt ook wat foto’s op van dat desbetreffende patroon. Tot haar grote verrassing ziet Stefanie dat het mutsje wat zij aan het nahaken is van de Arke, eenzelfde motief heeft als het mutsje van Jenny! “Wat een toeval”, denkt ze, “dan hoef ik dus niet meer verder aan te haken aan mijn exemplaar, want er bestaat dus blijkbaar al een patroon van dit mutsje!”

Zeeuws-Vlaams werkmutsje

© Jenny Rosendaal

Nadat Connie en Anke Grevers aan Stefanie hebben laten weten dat zij het originele blad Boerderij in hun bezit hebben wordt er een afspraak gepland. En als de vrouwen bij elkaar zitten geloven ze hun ogen niet: zowel Anke als Stefanie hebben hetzelfde mutsje uitgekozen om na te haken en om een patroon van te maken: het mutsje uit de Boerderij!

Hoe is het mogelijk! Dus zowel in de collectie van de Arke, als in de collectie van de Gelderse Mutsen bevindt zich een werkmutsje naar het patroon van Zeeuws-Vlaanderen uit de Boerderij. En.. laten nou zowel Anke als Stefanie precies dát mutsje hebben uitgekozen om na te haken! Toeval.. bestaat niet!

Meer weten over Zeeuwse haakmutsjes? In de volgende aflevering van Pronte Wuuven van Omroep Zeeland komen aan bod:

• Boek over Arnemuidse vrouwen
• De dracht van het Land van Hulst
• Hoe Zeeuws is de haakmuts eigenlijk?

Tussendoortje: nieuw patroon visserstrui Zierikzee is uit!

Even een klein berichtje tussendoor... Zoals jullie vast wel weten doen wij niet alleen onderzoek naar haak- en breiwerk uit de Zeeuwse streekdrachten, maar begonnen wij ooit met de zoektocht naar Zeeuwse Visserstruien. We vonden er hoopjes, op foto's en afbeeldingen dan. In het écht ontdekten we maar drie originele exemplaren. Drie, dat lijkt ontzéttend weinig... Tot oktober twee jaar geleden. Toen doneerde Kees Schot uit Zierikzee een authentieke visserstrui uit zijn familie aan onze stichting! 

Anja heeft de afgelopen twee jaar keihard gewerkt om van deze authentieke visserstrui een patroon te ontwikkelen. Een hele klus, hierover kun je alles lezen op ons blog over de Zeeuwse Visserstruien. Maar nu kunnen we met trots het patroon van deze trui presenteren! Tromgeroffel en hoorngeschal!!

Daarom even een klein berichtje tussendoor.. omdat we hier zo trots op zijn! Meer lezen? Klik dan HIER!

Babydekentje Adriana

Regen, kou, wolken en nat gras.. de afgelopen tijd waren de omstandigheden voor het maken van foto’s nou niet echt uitnodigend. Het was lang wachten op een mooie dag met zon en warmte, met daarbij ook nog eens ruimte in de agenda. Maar toen die dag eenmaal aanbrak was het genieten van ons kleine fotomodel Benjamin.. en natuurlijk van ons nieuwe patroon: Babydekentje Adriana!

We togen naar Zuid-Beveland, naar Hoeve van der Meulen, de plek waar wij de originele deken in de bedstee vonden. Geen betere plek om ons babydekentje op de gevoelige plaat vast te leggen, toch?

Labedissen Prina

Het zat al er al een poosje aan te komen: een nieuw patroon! En nu is het dan eindelijk zo ver: het patroon van de gehaakte Labedissen Prina is helemaal af en te koop in onze webwinkel!

Op oud fotomateriaal zien we regelmatig zwarte, wollen labedissen voorbij komen. Op die foto’s lijken de verschillende paren vaak erg op elkaar, het is dan ook onmogelijk om van de afbeeldingen patronen te ontcijferen.

guusje

Vorige week blogde Jeanet op 'Blij dat ik brei' over de babydeken 'Vô 't guusje (van Neeltje)'.Voor de niet-Zeeuwen: (de) 'guus' met een kleine letter ís meervoud en het zíjn kinderen, een 'guusje' is een kindje. (En Guus met een hoofdletter is een (jongens)naam.)

Een dekentje voor een guusje fotograferen mét een guusje, wat hadden we een pret in het bos. Dat guusje werkte voorbeeldig mee. Als je besluit om kleine kinderen te gaan fotograferen is het maar afwachten wat er gaat gebeuren. Je kunt allerlei scenario's verzinnen, het gaat altijd anders dan welk scenario je ook hebt bedacht.

Zo hebben we jaren geleden in Veere met de Zeeuwse visserstruien en een professionele fotograaf een fotosessie gehad. Het kindje op de foto wilde best dat truitje aan, maar verder... Een ijsje moest uitkomst brengen - nou, dat had je gedacht.

En weten jullie hoe hard zo'n ijsje smelt als het 30 C is? Zowel de fotograaf als de mensen die langs liepen waren geschokt. Gelukkig kunnen al onze truien in de was.

Daarom hadden we deze keer géén scenario, alleen een bolderkarretje en een grote mand van bananenblad. En dan natuurlijk dat vrolijke, gele breiwerk.

Nou, dat sloeg in bij ons model, ze was adembenemend en niet te stuiten. Ik denk dat we wel 200 foto's hebben gemaakt. Dat er van al die foto's uiteindelijk misschien 10 of 20 overblijven is niet erg.

En wat kregen we een leuke reacties op het model, maar wat waren er ook mensen vréselijk geschrokken en vréselijk blij dat het hún breiwerk niet was. Gelukkig leek de schade erger dan die was, een gebroken draad was het grootste drama. Verder moesten we ongeveer 50 meter merino uit de knoop halen en wat stukjes bos uit de bolletjes en van de deken.

Met het breiwerk zelf was helemaal niets aan de hand. Sterker nog: het babydekentje is inmiddels klaar en emigreert deze zomer (áls Corona het toelaat) naar Noorwegen. Voor een Noors 'guusje'.

Ook een dekentje breien voor een guusje? Het patroon vind je hier en een breipakket (je betaalt alleen het garen, het patroon is dan gratis) vind je hier. (Er zijn heel veel kleuren mogelijk, de gele kleur staat er bijvoorbeeld niet bij maar kan wel worden besteld - mail naar Jeanet.)

(De zwaluwen zijn privébezit en niet te koop)

Labedissen Mijntje

Afgelopen oktober verscheen er in het blad Landleven een uitgebreid artikel over Zeeuwse labedissen. De labedissen - en wijzelf - stonden in het middelpunt van de belangstelling - en dat wel vijf pagina’s lang! Onze trots was groot, en het aantal positieve reacties op het artikel overweldigend.

© Landleven

De originele labedissen met dit motief liggen zorgvuldig opgeslagen in het depot van het Zeeuws Museum. Ze zijn - zoals de meeste labedissen - erg lang en reiken tot ver over de bovenarmen. Dit had natuurlijk een praktische reden: ze waren bedoeld om de blote armen van de vrouwen helemaal te bedekken en beschermen. Omdat we denken dat deze lengte niet zo goed draagbaar is bij het huidige modebeeld ontwikkelt Anja, speciaal voor dit artikel, een kortere variant die tot aan de elleboog reikt. Een versmalling bij het polsdeel zorgt voor een betere pasvorm.

Maten en meten

Bij het namaken van originele gebreide en gehaakte stukken uit de Zeeuwse streekdrachten lopen we regelmatig tegen ‘uitdagingen’ aan. Zo bogen we ons in het begin van dit project bijvoorbeeld over de vraag over hoe om te gaan met foutjes in originele stukken. Na al het ‘gedoe’ met de beschrijving van Avonddoekje Wanne hebben we daar al snel een duidelijk standpunt over ingenomen. 

Een ander ‘ding’ waar we soms lang en uitvoerig over brainstormen heeft te maken feit dat kleding vroeger precies ‘pas’ werden genaaid, gehaakt of gebreid. Er bestonden geen confectiematen in boerenkleding, dus al helemaal geen standaardmaten. Hoe bereken je dan de maten van replica kledingstukken voor de patronen die we ontwikkelen?

De meeste kleding in Nederland wordt verkocht in de confectiematen 34 tot 46, in veel winkels worden ook de maten S t/m XL gehanteerd. Bij het namaken van een gebreid werkvestje kun je redelijk eenvoudig de maat bepalen aan de hand van een kledingstuk uit de confectie. Een maatje kleiner of groter is dan ook best eenvoudig uit te rekenen.

Bij het ontwikkelen van het patroon van een paar gehaakte labedissen is het toch allemaal wat lastiger dan in eerste instantie gedacht. Armen hebben van zichzelf geen maat, er is geen referentiekader waar je originele labedissen aan kunt toetsen. Door het paar te passen krijg je wel ongevéér een beeld welke maat het zou moeten worden.

Marijke

Meisjes, meisjes...wat gebeurt er de laatste weken enorm veel. We kunnen het bijna niet bijbenen, laat staan bijschrijven.
Zo togen Stefanie en Anja gisteren opnieuw naar Zierikzee. Het artikel in de Wereldregio werd gelezen door Ria en Dingeman Priemis en zij hadden iets voor ons. We hebben het gisteren bij hen mogen ophalen. Het hele verhaal kunnen jullie binnenkort op dit blog lezen.

Een ander verhaal plaatsten we in februari, over het avonddoekje wat op één middag twee keer boven water kwam. Er volgde een zoektocht naar de maakster van het patroon. Helaas, we hebben de dame (het was ongetwijfeld een dame - denken we ;-) die het patroon maakte niet kunnen vinden.

Inmiddels zijn we 9 (!) maanden verder en kunnen we jullie laten weten: het patroon Marijke is gereed en staat in de webwinkel. Afhankelijk van het gebruikte garen (en de erbij behorende breinaalden) wordt het formaat zoals dat van een avonddoekje of van een omslagdoek.
De gehaakte rand die aan het origineel zat hebben we er niet aangehaakt, maar staat wel in het patroon.

Christien, dank je wel voor het inbrengen van het avonddoekje en het bijzondere verhaal. Ook benieuwd? Het staat in de webshop. Net als bij alle andere patronen gebruiken we de inkomsten van het patroon voor verder onderzoek.

Ook bij dit patroon geldt: als je het garen aanschaft bij Atelier Jaffari in Arnemuiden of via de webwinkel Blij dat ik brei krijg je het patroon gratis van Jeanet.

Dit patroon is waarschijnlijk het laatste patroon wat uitkomt in dit jaar; 2019. We hebben nog wat op de naalden staan (zowel breien als haken), maar dat gaat misschien nog wel eventjes duren.

Katharina

In de serie Avonddoekjes is een prachtig nieuw exemplaar verschenen! Ans Baart boog zich op ons verzoek over een origineel doekje; probeerde de wirwar van stokjes, vasten en lossen te ontwarren en maakte er een patroon van. Het is het fijnst gehaakte doekje wat we tot nu toe hebben: Katharina!

Avonddoekje Katharina meet 98 cm op het breedste punt en 47 cm op het diepste punt. Het is gehaakt met een heel fijne katoen en haaknaald 1mm.

Verhuizing en een nieuwtje

Het was even wat stil hier, op ons blog. We hebben een digitale verhuizing achter de rug die  - achter de schermen - de nodige tijd kostte. Met behulp van webmaster Simon is alles uiteindelijk goed verlopen, en konden we website en webshop gelukkig snel weer ‘uitpakken’ en ‘openen’!

Neem voorál weer eens een kijkje in onze webshop, waarin we regelmatig nieuwe patronen plaatsen. Zo staan er natuurlijk de patronen in van de avonddoekjes Martina, Pieternella en Wanne.

En die van hun ‘grote zussen’, de moderne omslagdoeken die we hiervan gemaakt hebben.

Snel...en een oproep

Snel, supersnel kregen we een reactie van het Libelle informatiecentrum op onze vraag over de schoudercape (vanaf nu noemen wij het een 'avonddoekje') uit Libelle nummer 52 van 1951.

Men kan ons niet verder helpen, het is niet duidelijk óf er nog van de auteursrechten op het patroon gebruik wordt gemaakt en wie dat dan zou doen. Verder wenst men ons veel succes.

En daarmee komen we bij jullie. We willen toch een poging doen om hier duidelijkheid over te krijgen. Daarom:

Wie kent de ontwerpster van het avonddoekje wat in 1951 werd gepubliceerd in Libelle. Het gaat om dit doekje:

Wij zijn benieuwd wie zij is (we gaan er voor het gemak even van uit dat het een vrouw is) en welk contact en contract zij met Libelle had.

Reacties graag alleen per e-mail naar: zeeuwse visserstruien @ gmail.com (en dat zonder alle spaties) of via deze link.

Verder: de kanalen via archieven zoals in de Koninklijke Bibliotheek hebben we al bewandeld. Die tip hoeven jullie ons niet meer te geven.

Kunst en kitsch moment

Wie het programma wel eens bekijkt kent het moment: de laatste persoon in de uitzending van 'Tussen kunst en kitsch' die aan dé tafel komt met de presentator en een deskundige. En wát is het stuk wat ter tafel wordt gebracht dan uiteindelijk waard...

Zo'n moment hadden wij bij de Theevisite bij Tante Zoet. Zoals jullie hebben kunnen lezen op het blog van Jeanet en in de post hieronder was het gezellig druk en hebben wij (en jullie hopelijk ook) een heleboel inspiratie opgedaan.

In de loop van de morgen komt dit avonddoekje van de schoonmoeder van Christien Zuidweg (van Zuid-Beveland) op tafel. Het heeft een vorm die we nog niet gezien hebben en sluit met twee knoopjes aan de hals. Door die vorm valt het doekje mooi rond de schouders.










Christien heeft al verschillende keren geprobeerd het doekje na te breien, maar de 'verborgen' meerderingen blijken steeds het struikelblok.
Anja bekijkt het doekje en ziet er wel brood in om te proberen het patroon te reconstrueren. Er wordt afgesproken dat Tante Zoet in de loop van dit jaar het doekje een poosje mag lenen om een patroon te fabrieken. Tot zo ver.

Ongeveer een uur later komt mevrouw De Dreu (van Walcheren) met haar zoon de theevisite bezoeken. Omdat het achterin het atelier wat rustiger is maken we daar een praatje. Mevrouw vertelt dat ze coupeuse is geweest en voor haar moeder en al de zussen van haar moeder de kleding maakte. Alle dames waren in dracht en ook avonddoekjes werden door mevrouw De Dreu gebreid en gehaakt.
Eentje heeft ze er meegenomen. Ze doet haar tas open......en wat komt daar tevoorschijn.....(tromgeroffel).... precies eenzelfde avonddoekje als van de schoonmoeder van Christien.

Iedereen die aanwezig is ziet dit gebeuren, een soort van lichtflits, mensen met kippenvel op hun armen, openvallende monden...moeten we nog verdergaan?
Ook Christien is verrast, misschien kunnen we bijna zeggen verbijsterd. Er gebeurt namelijk nog meer: mevrouw De Dreu heeft niet alleen precies hetzelfde avonddoekje, maar óók het patroon van dat avonddoekje.
Het patroon is afkomstig uit een Libelle van begin jaren 1950. Herkent u het, het 'Tussen kunst en kitsch-moment'?

Voor ons is dit de bevestiging van wat we al langer 'roepen', avonddoekjes volgden de mode van dat moment. Nog leuker is dat we dat nu ook kunnen bewijzen. Mevrouw De Dreu vertelt nog meer, maar dát houden we nog even 'geheim'.

Nu we een patroon 'in handen hebben' willen we daar natuurlijk graag wat mee doen. Het originele patroon is geschreven volgens de handwerk-regels van dat moment. We weten zeker dat het voor de huidige generatie handwerksters veel vragen zal oproepen.
Daarom zijn we in gesprek met Libelle. Hier heb je namelijk te maken met auteursrechten. We mogen (en willen) die natuurlijk niet schenden.

'Werk in uitvoering' zullen we maar zeggen.

Polswarmers Tannetje

Wellicht lazen jullie het al op het blog van Jeanet: afgelopen maandag stond in het teken van een fotoshoot voor het blad Landleven. Nu hebben we de afgelopen jaren meerdere fotoshoots gehad, door diverse fotografen. Elke fotograaf heeft een eigen werkwijze en benadering van hetgeen er moet gebeuren, plus de wijze waarop hij/zij dat vorm wil geven. We moeten eerlijk zeggen dat déze fotograaf een verademing was! Wat een aardige man, evenals zijn broer, die assisteerde. We zullen met een glimlach terugdenken aan zijn: “Vriendelijk, dames!”.

Nu al het groene stof weer neergedaald is, gaan we terug naar de orde van alle dag. Zaterdag a.s verloten we 2 vrijkaartjes voor de lezing die Anja en Stefanie zullen geven tijdens de Theevisite bij Tante Zoet op zaterdag 9 februari.

Terwijl wij druk bezig zijn met de voorbereidingen voor de ‘Theevisite’ gaat het onderzoek naar breiwerk in de streekdrachten gewoon door. Onze agenda’s vullen zich in rap tempo met afspraken bij mensen thuis (voor de mooie persoonlijke verhalen); afspraken voor lezingen en presentaties (soms ook bij mensen thuis, wat leuk!!) en afspraken in musea en depots (voor verder onderzoek). 

Inmiddels hebben we ook weer een nieuw patroon in onze webshop geplaatst! Een van de motiefjes die we terug vonden in een avonddoekje was het breipatroon, dat we Tannetje noemden (blok A2). 

Een schattig patroontje, wat zich uitermate goed leent om polswarmers mee te breien. 

Wanne

We hadden het gezegd; we nemen éven gas terug en houden lekker kerstvakantie. Maar, dat wil niet zeggen dat er niets gebeurd achter de schermen.

Wanne is al vaak op bezoek geweest op dit blog, lees het hier nog maar eens na. We zijn er na maanden wel achter gekomen dat het maken van een patroon van de avonddoekjes een veel grotere, ingewikkelder klus is dan we ooit voor mogelijk hadden gehouden. Hoezo?

Het klinkt natuurlijk wel een beetje raar, maar de praktijk van alle dag was dat er in de zeldzame verloren uurtjes telkens een paar toertjes werden gehaakt of gebreid, een beetje op zicht en gevoel. Je kunt je voorstellen dat de vrouwen hun haakwerkje heel vaak moesten neerleggen omdat er weer een dringend beroep op hen werd gedaan. Koken, wassen, een snottebel, de oogst, de buurvrouw - honderd aanleidingen om het werk neer te leggen. Dus ging er wel eens iets mis, een boogje teveel of te weinig, een randje uit het gelid, een paar stokjes extra. En werd de vorm niet helemaal zoals voor ogen was, dan werd het tijdens het haken aangepast. Het resultaat? Prachtig!

Maar....... als er dan jáááááren later een paar dames gaan proberen om het na te maken én er een patroon va te schrijven dan begint het grote puzzelwerk. Poeh! Soms lijkt enige logica compleet verloren. Is dat extra stokje met opzet of een foutje? Waarom links 5 boogjes en rechts 7? En dat randje zit eigenlijk niet in het midden... dan rijst de vraag: gaan we het doekje precies na haken of brengen we er enige logica in? Wat corrigeren we, en wat niet? En óók.... hoe schrijven we al die uitzonderingen, bijzonderheden, afwijkingen in hemelsnaam begrijpelijk op? Ai! Dat was nogal een dingetje!

Babydekentje vô ’t guusje van Neeltje

Meer dan twee eeuwen Zeeuws breiwerk samengevat in een fantastische woondeken, dat is Het Beddengoed van Tante Zoet. Het Beddengoed bevat dertig ajourmotieven van avonddoekjes, haakmutsjes (gebreid!), kousen, labedissen en slaapmutsen uit de Zeeuwse streekdrachten. Als eerbetoon aan alle Zeeuwse vrouwen die dit prachtige breiwerk maakten of droegen hebben we elk blok de naam van de draagster of maakster gegeven. Dat maakt elk blok niet alleen uniek qua breiwerk, maar ook qua verhaal. Die verhalen zullen hier, op dit blog, met regelmaat voorbij komen.

Eén van de blokken die inmiddels het daglicht heeft gezien heet ‘Neeltje’. Neeltje was de maakster en draagster van een zgn ‘haakmuts’, een daagse muts die voornamelijk gedragen werden op de eilanden Tholen en St Philipsland. Het bijzondere aan Neeltjes haakmuts is dat zij het middengedeelte breide in een schitterend hartjesmotief.

Het verhaal van Neeltje zullen we een andere keer vertellen. Anja liet zich inspireren door het hartjesmotief en ontwierp er een prachtig babydekentje mee. Het dekentje kreeg de naam: ‘Vô ’t guusje van Neeltje’ (Voor het kindje van Neeltje) en is écht een plaatje geworden!

Het babydekentje is gebreid van 100% merino – warm en behaaglijk, super zacht en prima wasbaar -op nld 3.5 mm. Het formaat is 75 x 90 cm, daarom zeer geschikt voor de wagen, een wiegje of om een baby’tje zomaar heerlijk in te wikkelen. De deken heeft een brede rand in gerstekorrel rondom 'motief Neeltje'.

Natuurlijk is dit dekentje ook in eindeloos veel andere kleuren te breien. Bij aankoop van het garen in de (web-)winkel van Jeanet van Blij dat ik Brei krijg je dit unieke patroon gratis! Het losse patroon van dit dekentje is te koop in onze webshop!

Omslagdoek Wanne... het vervolg!

Het is me toch wat met Wanne! We zeiden het al eerder: het ontwikkelen van het patroon van deze omslagdoek was een bijzonder omslachtige klus. Begin september besloten we zelfs om het patroon tijdelijk uit de verkoop te halen, omdat de beschrijving toch niet voor iedereen duidelijk genoeg bleek te zijn.

We gingen opnieuw met Wanne aan de slag. We telden; we telden opnieuw; we overlegden; we haakten ‘proef’ maar... dit alles uiteindelijk niet voor niets!

Al onze inspanningen hebben geresulteerd in een vernieuwde versie van het patroon van Omslagdoek Wanne. De grootste aanpassingen zijn gemaakt in Rand C. Deze rand was door de oorspronkelijke maakster asymmetrisch gehaakt. Ter wille van het haakgemak hebben we de rand zodanig aangepast dat hij nu wel symmetrisch is. Ook zijn er meer controlemomenten ingebouwd, waardoor het makkelijker te controleren valt of je op de goede weg zit tijdens het haakproces.

Wanne in Amore Jeans 160

Wanne in Rowan Fine Tweed

Wanne in Scheepjes Secret Garden (tijdelijk uitverkocht)

Het vernieuwde patroon van Omslagdoek Wanne is te verkrijgen bij Jeanet van Blij dat ik Brei: 

bij aanschaf van het garen krijg je het patroon gratis! 

Het patroon is ook los te koop in de webshop van stichting Zeeuwse Visserstruien.

Dodden in de pap

Wie kan zich het níet herinneren: de zelfgekookte pap die je als kind kreeg voorgeschoteld. Havermoutpap, griesmeelpap, lammetjespap of rijstepap. Custerdvla of gortepap… Het ene kind maakte je er ontzettend blij mee; het andere kind gruwde ervan en ging bekant over de nek bij het aanschouwen van dat bord pap.

De ene moeder kookte graag, en maakte pannen vol zachte, romige pap. Maar er waren ook genoeg moeders voor wie koken geen vanzelfsprekendheid was. Bij deze moeders verschenen er meestal pannen pap met klonters op tafel, ofwel met ‘dodden’ erin. Lustte je sowieso al geen pap, dan was het aanschouwen van een bord pap met dodden helemaal iets om onpasselijk van te worden!

Het ergste was dan als je die pap, met of zonder dodden (of met vel, laten we dat vooral ook niet vergeten!) echt héél vreselijk vies vond, en je net zo lang aan tafel moest blijven zitten totdat je het opgegeten had.. Wie kan zich dat nu, anno 2018, nog voorstellen?

Maar… waaróm hebben we het hier over ‘dodden in de pap’ zul je je afvragen?

Het volgende doet zich voor. Tijdens het proces van het ontwikkelen van een nieuw patroon van een origineel gehaakt avonddoekje krijgen we te maken met ‘dodden’, ofwel bobbels in het haakwerk. 

In onze bescheiden collectie brei- en haakwerk uit de Zeeuwse streekdrachten bevindt zich een mooi, origineel avonddoekje. Zeer fijn gehaakt van dunne, witte katoen.

Liesanne van Amstel ontwikkelt voor ons een patroon van dit doekje en haakt bovendien een schitterende replica van zachte blauwe wol, waardoor er een prachtige eigentijdse omslagdoek ontstaat. We noemen deze doek ‘Wanne’ en op het Haak en Brei Festival bij Jeanet in Arnemuiden is deze doek beslist een hit: er is veel vraag naar het patroon.

Het is Liesanne al wel opgevallen dat er in de omslagdoek ´bobbels´ zitten. We vermoeden dat die zullen verdwijnen na het blocken. Dat lijkt in eerste instantie het geval te zijn. 

Maar als we de doek een dag later uitvouwen voor het maken van foto’s, zijn de bobbels er op wonderbáárlijke wijze weer in terug gekomen. En hoe we ook aaien, kloppen, trekken, duwen, be-pamperen en zéfs vermanend toespreken: de bobbels blijven rustig zitten waar ze zitten!

De doek gaat naar Ans Baart, onze niet te overtreffen haak- en brei corrector. Zij puzzelt en 'haakt proef´en telt en piekert. Als we heel goed kijken zien we dat ook in het originele doekje bescheiden ‘bobbeltjes’ zitten. Maar deze zijn door de leeftijd van het doekje plus veelvuldig wassen wat weggesleten. en vallen daardoor minder op.

Het ligt eigenlijk allemaal aan de gebruikte steekjes van het middendeel, concludeert Ans. Plus daarbij ook nog eens aan de keuze van de gehaakte golfjes en boogjes ten opzichte van de vorm van de rand. De gekozen haaksteken die de boerin van het originele doekje haakte, zijn de veroorzakers van het ‘probleem’.

De vraag rijst nu wat te doen. Het patroon van het originele doekje aanhouden, en dus een patroon ontwikkelen mét bobbels? Of aanpassingen maken in het patroon, waardoor er een mooie strakke doek ontstaat, maar die dan geen exácte replica meer is van het origineel? Het ultieme dilemma, waar iedereen die oud handwerk wil reproduceren, tegenaan loopt…

We hoeven er gelukkig niet lang over na te denken.

“Geen dodden in de pap!” spreekt Anja de gevleugelde woorden.

Dus, als jullie je afvragen waar het patroon van de blauwe gehaakte avonddoek blijft? Er wordt héél hard gewerkt aan het maken van een alternatief patroon. Een patroon wat het originele doekje zo dicht mogelijk benadert maar.. dan zónder bobbels!