woensdag 24 maart 2021

Kapertje aan de kust

Deze week hadden we bestuursvergadering, online zoals zoveel vergaderingen tegenwoordig (moeten) plaatsvinden. Het grote voordeel is dat we geen reistijd en -kilometers hebben, we wonen ruim 60 km van elkaar. Het hele grote nadeel is dat we elkaar inmiddels al een jaar niet meer fysiek hebben gesproken.

We kunnen er lang en kort over praten, het is zoals het is...precies zoals Jeanet ook aangeeft op haar blog.
Helaas hebben we moeten besluiten om heel dit kalenderjaar niet deel te nemen aan activiteiten, beurzen, handwerkdagen en ook geen lezingen en presentaties te geven. We hopen met heel ons hart dat 2022 een ander jaar mag worden.

Toch is het niet alleen kommer en kwel. Met de beperkte beschikbare middelen die er nu zijn proberen we ons onderzoek zo veel als mogelijk voort te zetten en de resultaten daarvan met jullie te delen.

Eén van de zaken waar we ons in aan het zijn verdiepen is het fenomeen 'kapertje'. We bedoelen hier niet 

ka·per (meervoud: kapers)1(m,viem. die een vervoermiddel kaapt2(m(historisch) schip van zeeroverser zijn kapers op de kust er zijn meer gegadigden

(Van Dale gratis woordenboek)

Bijna verdwenen in de mist van de tijd was de kaper ook iets heel anders, namelijk een kledingstuk.
Hoe komen we daar nu weer bij zullen jullie je afvragen. Het ging als volgt:
In digitale zoektochten vinden we in het archief van het Nederlands Openluchtmuseum al enige tijd geleden deze muts, gedragen door een meisje op Zuid-Beveland:

Collectie: Nederlands Openluchtmuseum

vrijdag 12 maart 2021

Check, check.. dubbelcheck!

Soms kun je er zó ontzettend naast zitten tijdens een onderzoek! Het zijn vaak de mooiste, dát dan weer wel. In ieder geval de meest tijdrovende. Want het lijkt zo simpel: men neme een oude boerderij, wat oud breiwerk, de namen van de laatste bewoners en dan lijkt alles appeltje eitje. Had je gedacht!

De sprei die we onverwachts vinden in Hoeve van der Meulen (een oude, opgeknapte boerderij van Stichting Zeeuws Landschap in ’s Heer Abtskerke, die jarenlang vervallen is geweest en leeg heeft gestaan) is er eentje die ons meteen aanspreekt. Geen ingewikkelde toestanden, maar een eenvoudig gebreide deken met een leuk puntrandje aan de zijkanten.

vrijdag 5 februari 2021

Digitale keukentafels

'Digitale' keukentafels, we zijn er al een poos mee in de weer, onder andere bij ons onderzoek naar de Zeeuwse haakmutsen. Haakmutsen blijven voor ons een wat ondoorgrondelijk onderdeel van de Zeeuwse streekdrachten, dat komt voornamelijk omdat we er niet mee zijn opgegroeid. Vraag ons iets over lagetten en streeksels, over boven-, onder- of bultmutsen, en dan gaan we los.. maar haakmutsen kwamen ‘bij ons’ niet voor. Bovendien zijn we er inmiddels ook achter dat er nooit eerder iets is vastgelegd over deze gehaakte en gebreide mutsjes; er zijn dus geen bronnen waaruit we kunnen putten.

Het feit dat we alle denkbare wegen moeten bewandelen om iets meer over haakmutsjes te weten te komen - laat staan om er iets zinnigs over te kunnen zeggen - maakt dit onderzoek ook weer uitermate interessant, leerzaam en boeiend!

Neeltje Keur uit Scherpenisse, foto’s geplaatst met toestemming Openluchtmuseum Arnhem

Het begon indertijd allemaal met foto’s van de haakmuts van Neeltje Keur. Het breimotief hiervan gebruikten we in Het Beddengoed van Tante Zoet, en ook ontwierp Anja er het babydekentje ‘Vo ’t Guusje van Neeltje’ mee. We bezochten Ria Moerland, die Neeltje en haar zusters nog gekend heeft, thuis in Scherpenisse (toen dat nog gewoon kon) en we hoorden leuke verhalen over Neeltje. Maar.. hoe het nou precies zat met die haakmutsen? Dat moesten

dinsdag 15 december 2020

Voorspoed en tegenslag

Soms.. lopen wij per ongeluk tegen breiwerk aan dat vervolgens een heel eigen leven gaat leiden. Het begint bijvoorbeeld met een excursie naar een oude boerderij, en voordat we het weten zijn we niet alleen heftig aan het breien geslagen, maar doen we uitgebreid stamboomonderzoek, hebben we twee hartstikke leuke gesprekken met een beleidsmedewerker van Het Zeeuws Landschap, en ontstaat er zomaar als vanzelf een modern patroon geïnspireerd op origineel breigoed.

Hoe leuk wil je het hebben!

Maar soms.. soms loopt onderzoek ook níet, zoals je dat graag zou willen. Zo zijn we al een hele tijd op zoek naar foto’s van Maatje Minnaar uit Kloetinge. We zoeken een foto van haar omdat we vermoeden dat zij hoogstwaarschijnlijk ofwel de draagster, ofwel ook de maakster is geweest van labedissen Mijntje (weten jullie nog, die in de Landleven kwamen te staan). En wát we ook proberen: het lukt ons maar niet om in direct contact te komen met mensen uit haar familie. We doen oproepjes online, we sturen mailtjes, we benaderen buren van mensen die wellicht.. en ga zo maar door. Maar helaas, er komt geen reactie terug. Niks, nada.

Misschien moeten we na zoveel pogingen de conclusie trekken dat het er niet in zit, en dat het ons gewoonweg niet gaat lukken. En misschien moeten we het hier dan ook bij laten. Soms zit het mee, soms zit het tegen! Dat is niet alleen zo in het echte leven, maar ook bij ons onderzoek.

Soms loopt het in het echte leven ook niet zoals we zouden willen, verwachten of hopen. Nu de regering een totale lock-down heeft afgekondigd levert dat voor iedereen verstrekkende gevolgen op. Dit geldt ook voor ons, zowel privé als zakelijk. De fysieke winkel van Jeanet in Arnemuiden mag niet meer open: dit geeft haar veel zorgen en vraagt de nodige aanpassingen! Gelukkig heeft Jeanet tevens een webshop, en je kunt haar áltijd telefonisch of via de mail benaderen voor het kopen van wol, brei- en haakboeken, en handwerkbenodigdheden. Dus: als je nog wat mooie wolletjes nodig hebt voor de wintertijd, schroom dan niet om haar te bellen of mailen! Je zou haar tevens zomaar kunnen helpen deze winter financieel goed door te komen!

Wij wensen iedereen sterkte de komende periode, sterkte met álles wat door de covid-epidemie en de lock-down op je pad komt. Wij zelf gaan er even tussenuit en nemen Kerstverlof. Een ieder, ondanks alle beperkingen en zorgen, toch heel fijne kerstdagen, en een GEZOND, creatief en gelukkig 2021 gewenst!!


zondag 1 november 2020

Namen en vernoemen - deel 2

Het lijkt misschien wat onlogisch, maar een niet geheel onbelangrijk onderdeel van ons onderzoek naar brei- en haakwerk is stamboomonderzoek. Waarom, vraag je je af? Wel, tijdens ons onderzoek komen wij regelmatig vrouwen – en soms een enkele man - tegen van wie wij (een deel van) het levensverhaal willen vastleggen. Dikwijls zijn deze mensen ‘uit de tijd’, en moeten we het hebben van verhalen van familie, of ‘van horen zeggen’. Het uitpluizen van hun stamboom geeft ons vaak veel informatie over hoe we deze mensen kunnen plaatsen binnen hun gezin, familie, dorp of gemeenschap. Met recht uitpluizen, want doorgaans is het een intensieve, maar leuke klus.

Het is ons opgevallen dat we tijdens zo’n stamboomonderzoek heel af en toe een voornaam tegen komen die we niet goed kunnen plaatsen. Zo zien we een aantal keer, vooral bij mannennamen, een heel aparte voornaam die we nergens terug te vinden aan ofwel vader, ofwel moeders kant van de familie. En met de kennis die we hebben over 'vernoemen' blijft dat dan soms zeuren als een zwerende vinger: waar komt die aparte voornaam toch vandaan?

Ook in een van onze eigen (aangetrouwde) stambomen komen we zo’n tweede naam tegen. Zo ontdekken we een paar generaties terug een voorvader met de naam Andries Hillebrand Scharloo. De tweede voornaam Hillebrand is verder nérgens terug te vinden, komt in geen enkele familielijn eerder voor: niet als voornaam, maar ook niet als achternaam. Waarom heet die man ineens met zijn tweede voornaam Hillebrand?

En wat te denken van Anthonie Hoechard van der Slikke uit Stavenisse. Hij is de kleinzoon van Anthoni Hochart Bierens. Ook hier kunnen we in eerste instantie niet vinden waarom deze twee mannen de aparte voornaam Hoechard, of Hochart hebben. En jawel, degenen die Het Beddengoed gebreid hebben herkennen deze naam waarschijnlijk van blok C1. Dat klopt helemaal, want het breimotief van dit blok is afkomstig van de slaapmuts van deze Anthonie Hoechard van der Slikke, en is dus naar hem vernoemd!

De vraag over die aparte voornamen blijft lang sluimeren. Totdat we een stukjes tekst tegenkomen in de boeken ‘Dorp aan de zeedijk’, en ‘Tussen dijk en toren’ van K Faasse. Faasse schreef deze boeken in de jaren tachtig van de vorige eeuw, waarin hij terugkijkt op het dorp Westkapelle van omstreeks 1880 tot na het einde van WOII. Hij beschrijft de herkomst van de afwijkende voornamen van drie dorpsgenoten.

Faasse: “Het was vroeger de gewoonte dat de eerste baby die onder een nieuwe dominee geboren werd, als extra voornaam de achternaam van de dominee meekreeg. Zo waren er in Westkapelle o.a. een Jacob Binnenweg Huibregtse, een Willem Anthonie Macpherson Hendrikse en een Koert Willem Huibregtse. Die laatste had zijn voornaam te danken aan de voornaam van dominee Koert Loggers.”

                      Dominee Willem Anthonie Macpherson      Dominee Koert Loggers  

Zou het zo maar kunnen dat dit gebruik ook elders in Zeeland, of Nederland, werd toegepast? We zijn hier erg benieuwd naar. Het zou een goede verklaring kunnen zijn voor die afwijkende voornamen.

In het geval van Anthoni Hoechard van der Slikke blijkt er tóch een andere verklaring te zijn. 

Na enig speurwerk komen we er achter dat de over-overgrootvader van Anthoni Hoechard trouwde met een Franse bruid, namelijk Rebecca Hochart, dochter van Antoine Hochart en Anne Marie de Boucherie. Rebecca werd op 21 maart 1712 geboren te Quesnoy-sur-Deûle. Zij trouwde in Steenbergen ene met Rochus Bierens. Zo blijkt dat het in dit geval de achternaam van Rebecca is, die de oorsprong vormt van de opvallende voornaam. En dat is óók iets wat vaker voorkwam in de geschiedenis.

dinsdag 27 oktober 2020

Facebook.. je houdt er van, of je haat het 😉

Jaja, we weten het, niet iedereen is even gecharmeerd van het medium Facebook.. Er valt altijd veel over Facebook te ‘zeggen’, en nog meer van te ‘vinden’.

Al enige jaren heeft Stichting Zeeuwse Visserstruien (waaronder ook ‘Het Geriefgoed van Tante Zoet’ valt) heeft een eigen Facebook groep. Deze groep is oorspronkelijk opgezet om breiers en breisters van De Zeeuwse Deken en Het Beddengoed met elkaar in contact te laten komen, en om tips, ervaringen en vragen met elkaar te delen. En om natuurlijk het eindresultaat te kunnen laten zien van jóuw eigen gebreide deken of sprei!

Onlangs hebben we onze Facebook groep vernieuwd. Omdat veel breisters inmiddels (een heel end) klaar zijn met hun dekens willen we in deze groep nu ook wat meer over de rest van ons project gaan delen. De naam van de groep is aangepast naar 'Tante Zoet en de Zeeuwse visserstruien', en ook de informatie tekst en banner zijn aangepast. Deze groep is nu voor iedereen die belangstelling heeft voor de voortgang van 'Het Geriefgoed van Tante Zoet' of onze zoektocht naar Zeeuwse visserstruien.


Natuurlijk kun je in deze groep je vragen over de patronen en foto's van Het Geriefgoed en de Zeeuwse Deken met elkaar blijven delen, graag zelfs! Vanaf nu vind je in de vernieuwde groep ook bijvoorbeeld korte nieuwtjes en foto's van onze activiteiten. Denk dan aan kleine berichtjes waar we mee bezig zijn, en waar we geen hele blogpost voor nodig hebben.

N.B. Onze groep is een besloten groep. Dat betekent dat je eerst door Johanna of Stefanie toegevoegd moet worden, en dit betekent ook dat niet iédereen zo maar jouw berichtje of reactie kan zien. We denken dat dit een relatief ‘veilige’ manier is om digitaal met elkaar in contact te kunnen komen. Door te kiezen voor een besloten groep hopen we ook te voorkomen dat iedereen allerlei dingen kan posten die niet relevant, of wellicht onwenselijk zijn. En ja, we zijn best streng. Er mogen in onze groep een aantal dingen niet. Zo mogen er geen patronen of motieven gedeeld worden, onaardige reacties worden verwijderd, en ook letten we er bijvoorbeeld op of er geen foto’s gedeeld worden van andere dingen, zoals bijvoorbeeld leuke huisdieren en kinderen en zo… En.. merken we dat iemand zich hier niet aan houdt? Dan wordt hij of zij direct verwijderd.

maandag 19 oktober 2020

Labedissen Prina

Het zat al er al een poosje aan te komen: een nieuw patroon! En nu is het dan eindelijk zo ver: het patroon van de gehaakte Labedissen Prina is helemaal af en te koop in onze webwinkel!

Op oud fotomateriaal zien we regelmatig zwarte, wollen labedissen voorbij komen. Op die foto’s lijken de verschillende paren vaak erg op elkaar, het is dan ook onmogelijk om van de afbeeldingen patronen te ontcijferen.